Lương không tăng ở Nhật: Hóa ra là có 'thuyết âm mưu'?

Mãi không hiểu sao mình làm quần quật mà lương ì một chỗ, hóa ra báo Nhật vừa có lời giải đáp hơi 'phũ' nè. 🥲

Chuyện gì đang xảy ra?

Gần đây có một bài báo trên trang President Online đang gây bão, phân tích tại sao lương của người Nhật mãi không tăng.

Tóm tắt nhanh cho hội anh em bận rộn: Bài báo nói rằng một trong những lý do chính là... chính sách tuyển dụng lao động nước ngoài. Khoan, đừng vội hoảng!

Tác giả cho rằng khi các công ty có thể tuyển lao động nước ngoài với 'chi phí rẻ hơn', họ sẽ chẳng có động lực gì để tăng lương cho nhân viên người Nhật cả. Kết quả là cả làng cùng hưởng mức lương dậm chân tại chỗ.

Cái 'lợi' của công ty là cái gì?

Bài báo đưa ra một con số cụ thể luôn. Họ tính toán rằng, với một nhân viên người Nhật, tổng chi phí một công ty phải trả (lương, thưởng, bảo hiểm, tiền thâm niên...) là khoảng 5,47 triệu yên/năm.

Còn với một lao động nước ngoài theo diện 'kỹ năng đặc định', tổng chi phí chỉ khoảng 3,85 triệu yên/năm. Chênh lệch tới hơn 1,6 triệu yên mỗi người!

Nghe vô lý đúng không, vì luật quy định lương phải 'ngang bằng hoặc cao hơn người Nhật'. Nhưng 'cái bẫy' nằm ở chỗ khác.

Người Nhật được coi là nhân viên dài hạn, lương tăng theo thâm niên, có thưởng, có tiền nghỉ hưu... Cứ như 'lãi kép' vậy. Còn lao động nước ngoài thường có visa 5 năm, sau 5 năm mọi thứ lại 'reset'. Thế là công ty có thể tuyển người mới với mức lương khởi điểm, thay vì phải tăng lương cho người cũ.

Vậy tụi mình là 'tội đồ' hả?

Bài báo cũng nói rất rõ: người lao động nước ngoài chẳng có lỗi gì cả. Lỗi là ở cái hệ thống nó vận hành như vậy.

Các công ty thì cứ kêu 'thiếu nhân lực' nhưng báo cáo tài chính thì toàn lãi kỷ lục. Thay vì tăng lương để hút người Nhật, họ chọn cách 'dễ hơn' là tuyển người nước ngoài.

Cuối cùng, người chịu thiệt là người lao động Nhật (lương không tăng), và cả chúng ta (bị coi là lao động 'giá rẻ' và đôi khi phải chịu những ánh nhìn không mấy thiện cảm). Còn người hưởng lợi? Mấy công ty lớn trên đỉnh chuỗi cung ứng ấy.

Nó gọi đây là 'bất kinh tế từ bên ngoài' - tức là công ty thì hưởng lợi, còn gánh nặng (từ lương thấp đến các vấn đề xã hội) thì cả cộng đồng cùng nhau chịu. Đọc xong thấy vừa buồn cười vừa thấy nó... đúng đúng sao ấy.