Mở bảng lương thưởng ở Nhật: Tiền tôi đâu?

Cầm bảng lương thưởng mà tim rớt một nhịp, sao con số thực nhận nó lạ quá vậy ta? 🥲

Cú sốc ngày nhận thưởng

Hẳn là ai cũng từng trải qua cảm giác này. Hí hửng cả tháng trời chờ thưởng, trong đầu đã lên sẵn list mua sắm, gửi về cho gia đình, đi du lịch... xong mở tờ meisei (bảng lương) ra thì đứng hình mất 5 giây.

Cái con số to đùng ghi ở mục “額面” (gakumen - tổng thu nhập) nó khác một trời một vực với số tiền ting ting báo về tài khoản bạn ạ. Sự thật phũ phàng là khoảng 20% tiền thưởng của bạn đã bốc hơi không một lời từ biệt.

Thủ phạm là ai?

Thủ phạm chính là một hội đồng chuyên “trấn lột” hợp pháp: Tiền bảo hiểm sức khỏe (健康保険), tiền hưu trí (厚生年金), và bảo hiểm thất nghiệp (雇用保険). Mấy khoản này thì lương tháng nào cũng bị trừ rồi, nhưng thưởng cũng không tha.

Đặc biệt, các anh chị em từ 40 tuổi trở lên còn “được” đóng thêm tiền bảo hiểm chăm sóc người cao tuổi (介護保険) nữa cơ. Tiền hưu trí thì công ty đóng cho một nửa, nghe cũng được an ủi phần nào, nhưng cộng dồn lại vẫn là một cục tiền ra đi.

Thuế thu nhập mỗi người mỗi khác

Ngoài hội đồng kể trên, còn một nhân vật bí ẩn nữa là Thuế thu nhập (所得税). Cái thuế này mới ảo diệu nè.

Nó không có một con số cố định, mà lại dựa vào... lương tháng trước của bạn và số người phụ thuộc bạn đang nuôi. Thế nên hai người có mức thưởng y hệt nhau mà tiền thuế bị trừ khác nhau là chuyện bình thường ở huyện. À mà thuế này cuối năm sẽ được tính toán lại trong đợt 年末調整 (nenmatsu chousei), nếu đóng thừa thì sẽ được hoàn lại đó.

Điểm sáng le lói

May quá, vẫn có một tin vui nhỏ là thưởng không bị trừ Thuế thị dân (住民税). Thuế này được tính dựa trên thu nhập năm ngoái và đã được chia đều trừ vào lương hàng tháng rồi.

Thế nên cảm giác tỉ lệ thực nhận của thưởng có vẻ “hời” hơn lương tháng một chút. Chứ không phải nhà nước quên thu đâu nha. 😂 Cứ áng chừng thưởng 30 man thì cầm tay khoảng 24 man, thưởng 50 man thì về túi được 40 man. Biết trước để đỡ sốc và lên kế hoạch ăn tiêu cho hợp lý bạn ha.