Huyền thoại 'trụ cột' công ty và ngày người ấy ra đi
Khi 'trụ cột' của công ty nghỉ việc và cả hệ thống sụp đổ, cảnh này có quen không? 😂
Chuyện về một huyền thoại
Ở một công ty vận chuyển nọ, có một bác nhân viên lâu năm tên A, chuyên phụ trách kiểm hàng. Bác ấy là một huyền thoại sống. Hàng nghìn kiện hàng mỗi ngày, bác chỉ cần dùng thước dây và giấy tờ, làm nhoay nhoáy mà hiệu suất bằng 2-3 người cộng lại.
Nhờ có bác A gánh team, cả kho vận hành trơn tru, mọi người khác chỉ cần tập trung vào việc của mình. Công việc đó gần như là của riêng bác, một vương quốc mà bác là vua.
Rồi một ngày đẹp trời, bác A nghỉ việc. Cả công ty chao đảo. Họ vội tuyển thêm 2 người làm thay, nhưng tổng sản lượng của cả hai vẫn không bằng một mình bác. Hàng hóa ùn ứ, công đoạn sau bị đình trệ, cả dây chuyền sụp đổ. Một người ra đi, cả hệ thống tê liệt.
Vì sao nên nỗi?
Nghe thì có vẻ do quản lý kém, nhưng thực ra đây là câu chuyện cơm bữa ở các công ty Nhật, nhất là các công ty vừa và nhỏ đang thiếu người.
Thứ nhất, để cho người có kinh nghiệm làm thì công việc trôi chảy và nhanh hơn. Ai cũng bận ngập đầu, nên việc cứ giao cho 'chuyên gia' là giải pháp nhanh gọn nhất để qua ngày. Cứ 'tạm thời' như vậy đã.
Thứ hai, làm gì có thời gian mà đào tạo người mới. Người cũ thì đang phải gồng mình chạy deadline, người mới thì ngơ ngác. Bắt một người kỳ cựu dừng việc để đi dạy thì những người khác lại phải gánh thêm việc. Thôi thì cứ 'vừa làm vừa học' vậy, ai nhanh thì trụ được.
Cuối cùng, nhiều công việc phức tạp, không phải cứ theo sách vở là làm được. Nó đòi hỏi kinh nghiệm, cảm tính và khả năng xử lý các tình huống trời ơi đất hỡi. Làm sao mà ghi hết vào sổ tay được chứ?
Bài học xương máu
Các tập đoàn lớn thì khác. Họ có tiền để xây dựng hệ thống, quy trình chuẩn hóa đến từng chi tiết. Nhân viên mới chỉ cần đào tạo vài tiếng là có thể vào việc ngay. Nhưng không phải công ty nào cũng có nguồn lực như vậy.
Sự phụ thuộc vào một cá nhân, hay 'thuộc nhân hóa' (属人化), là một con dao hai lưỡi. Nó giúp công ty sống sót qua giai đoạn khó khăn, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro sụp đổ bất cứ lúc nào. Báo cáo cho thấy phá sản do thiếu nhân lực ở Nhật đang ở mức kỷ lục.
Câu hỏi quan trọng nhất mà mỗi công ty cần tự hỏi là: 'Nếu một người biến mất, liệu công ty có sập không?'. Thử nghĩ xem, ở chỗ làm của bạn mà vắng đi 'trụ cột' ấy một ngày, liệu có 'toang' không?