Hóa ra làm slide 'tự vả' lại là bí quyết thăng tiến ở Nhật
Ở Nhật, muốn sếp khen thì đừng làm slide quá hoàn hảo, mà phải biết 'tự vả'.
Đêm trắng làm slide, sáng sếp bảo 'không hiểu'
Chắc ai đi làm ở Nhật cũng từng trải qua: thức trắng đêm để làm một bộ slide thuyết trình thật hoàn hảo. Từng con số, từng biểu đồ đều được trau chuốt, giải thích cặn kẽ từng li từng tí với hy vọng sếp không thể hỏi vặn được câu nào.
Nhưng đời không như là mơ. Bạn hùng hục trình bày xong, sếp chỉ phán một câu xanh rờn: "Anh chả hiểu gì cả, giải thích lại đi". Toàn bộ công sức của bạn đổ sông đổ bể. 😩
Một nghiên cứu trên 170.000 người đi làm ở 815 công ty Nhật cho thấy, những người chăm chỉ một cách mù quáng như vậy lại không phải là người được đánh giá cao.
Bí kíp 'tự vả' để sếp gật gù
Những người thăng tiến nhanh, họ làm ngược lại. Thay vì cố bịt hết mọi lỗ hổng, họ lại chủ động "tự vả vào mặt mình" ngay trong slide. Cái này tiếng Nhật gọi là "self-tsukkomi" đó.
Nghĩa là, họ tự đóng vai một người khó tính, hay bắt bẻ và lường trước tất cả những câu hỏi có thể bị chất vấn: "Số liệu này lấy từ đâu?", "Tại sao chọn phương án B mà không phải A?", "Rủi ro tiềm ẩn là gì?".
Sau đó, họ chèn câu trả lời vào ngay trong slide dưới dạng chú thích nhỏ (footnote). Ví dụ: "*Bổ sung: số liệu trích từ báo cáo XXX năm 2023", hoặc "*FAQ: chọn B vì thời gian thu hồi vốn nhanh hơn A".
Nghiên cứu chỉ ra rằng những người được đánh giá cao có số lượng "tự vả" trong slide nhiều gấp 6 lần người thường, và số lần bị yêu cầu giải thích lại giảm tới 47%.
Càng tự chê, sếp càng tin
Nghe có vẻ vô lý, tự dưng lại vạch áo cho người xem lưng. Nhưng hóa ra, việc này lại làm sếp và khách hàng tin tưởng hơn.
Khi họ thấy bạn đã lường trước cả những điểm yếu và câu hỏi hóc búa, họ sẽ có cảm giác: "À, cậu này đã suy nghĩ rất thấu đáo rồi, chắc là ổn đây". Họ thấy được sự khách quan của bạn, chứ không phải chỉ đang cố bán ý tưởng của mình bằng mọi giá.
Thế là thay vì tập trung vào việc vặn vẹo bạn, họ có thể bình tĩnh xem xét nội dung chính của bài thuyết trình.
Vậy đó. Đôi khi đi làm ở Nhật, cách tốt nhất để chứng tỏ mình giỏi lại là cho thấy mình biết mình còn thiếu sót ở đâu. Cứ như phải học lại từ đầu mọi thứ vậy.