Phí trả nhà ở Nhật: Đừng để bị đòi tiền oan

Lúc trả nhà, công ty bất động sản báo giá bao nhiêu cũng trả bấy nhiêu à? Có khi bạn bị mất oan cả chục man đó.

Cái “bẫy” khi trả nhà

Lần đầu tiên mình trả nhà ở Nhật, lúc nhận được hóa đơn 15 man từ công ty bất động sản, mình điếng người luôn. Tiền vệ sinh nhà cửa, tiền thay toàn bộ giấy dán tường, tiền sửa vết xước sàn nhà… Tiền cọc 10 man của mình bị trừ sạch, lại còn phải đóng thêm 5 man nữa.

Lúc đó mình cũng nghĩ “chắc phải chịu thôi” rồi trả tiền. Vì trong hợp đồng có ghi rõ “nghĩa vụ khôi phục hiện trạng ban đầu” mà. Nhưng hóa ra cái cụm từ “khôi phục hiện trạng” này lại là một cái bẫy gây hiểu lầm lớn.

Tại sao bạn không cần trả?

Ở Nhật có một thứ gọi là “Hướng dẫn về các vấn đề liên quan đến việc khôi phục hiện trạng” (原状回復をめぐるトラブルとガイドライン) của Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch. Đây là luật của nhà nước. Trong đó ghi rất rõ: những hao mòn hoặc cũ đi do sử dụng thông thường (hao mòn thông thường - 通常損耗・経年劣化) thì đã được tính trong tiền nhà rồi, nên chủ nhà mới là người phải trả tiền sửa.

Ví dụ như sàn nhà bị lõm do kê đồ đạc, hay giấy dán tường bị ngả vàng do nắng chiếu vào, thì đều là “hao mòn thông thường”. Bạn không cố ý làm ra. Vì vậy bạn không cần phải trả tiền. Bạn chỉ phải trả cho những hư tổn “do lỗi của bạn” gây ra, ví dụ như làm tường ố vàng vì khói thuốc, hay làm đổ nước ra sàn mà không lau dọn để lại vết bẩn.

Đặc biệt là giấy dán tường, theo quy định kế toán thì sau 6 năm sử dụng, giá trị của nó gần như chỉ còn “1 yên”. Thế nên dù bạn có lỡ làm bẩn một chút, nhưng nếu đã ở trên 6 năm thì gần như không có nghĩa vụ phải trả tiền thay mới. Bạn biết điều này chưa?

Vậy phải làm gì?

Đầu tiên, đừng hoảng sợ khi nhìn hóa đơn. Và đừng vội ký vào bất cứ thứ gì. Hãy hít một hơi thật sâu rồi nói: “Anh/chị cho tôi xin bảng chiết tính chi phí chi tiết (精算明細書) được không? Tôi muốn đối chiếu với hướng dẫn của Bộ Đất đai (国土交通省のガイドライン).”

Chỉ một câu này thôi là thái độ của họ sẽ khác hẳn. Vì họ thường nghĩ rằng “người nước ngoài chắc không biết đâu” mà lấn tới. Cứ nhìn vào bảng chi tiết rồi bình tĩnh chỉ ra từng điểm một: “Vết ố vàng trên tường này là do xuống cấp theo thời gian đúng không ạ?”, “Vết xước sàn nhà này tôi nghĩ là trong phạm vi hao mòn thông thường.”

Nếu họ vẫn không chịu, bạn hãy nói: “Vậy thì tôi sẽ thử trao đổi với Trung tâm Bảo vệ Người tiêu dùng (消費者センター) xem sao.” Hầu hết các trường hợp sẽ chùn bước ở đây và giảm giá đáng kể. Trường hợp của mình, cuối cùng chỉ phải trả 3 man tiền sửa tay nắm cửa do mình tự làm hỏng thôi. Cảm giác như lời được 12 man vậy đó.

Nhiều người có thể nói đây là “cù nhây để được lợi”. Nhưng đây không phải là cù nhây, mà chỉ đơn giản là đang đòi hỏi quyền lợi chính đáng của mình thôi. Chỉ một chút hiểu biết thôi là đã khác đi mấy man rồi.