पेन्सनको २०% पैसा फिर्ता कसरी लिने?

जापान छोड्दा पेन्सनबाट काटिएको २०% कर फिर्ता लिन सकिन्छ, तर एउटा सानो गल्तीले त्यो पैसा गुम्न सक्छ।

के हुन्छ?

जापानमा ६ महिनाभन्दा बढी काम गरेर पेन्सन तिरेको भए, देश छोडेपछि 'Dakkai Ichijikin' (एकमुष्ट फिर्ता रकम) को रूपमा केही पैसा फिर्ता आउँछ। यो कुरा धेरैलाई थाहा होला। तर जब पैसा खातामा आउँछ, सोचेभन्दा कम देखेर अचम्म लाग्न सक्छ।

'किन यस्तो भयो?' भनेर स्टेटमेन्ट हेर्दा, लगभग २०% रकम 'Gensen Chōshū' (स्रोतमा कर कट्टी) भनेर काटिएको हुन्छ। तपाईंले पाउनुपर्ने कुल रकमबाट २०.४२% आयकरको रूपमा पहिले नै काटिन्छ। यो पैसा वास्तवमा फिर्ता लिन सकिन्छ, तर केही नगरे यो सिधै सरकारको खातामा जान्छ र त्यतिकै सकिन्छ।

सुरुमा त मैले पनि 'ल, कर हो, के नै गर्न सकिन्छ र' भनेर आशा मारिसकेको थिएँ। तर हिसाब गर्दा यो रकम हजारौं, कहिलेकाहीँ लाखौं येन पनि हुने रहेछ, त्यसैले बेवास्ता गर्न मनले मानेन।

किन २०% काटिन्छ?

कानुनी रूपमा, यो 'Dakkai Ichijikin' लाई 'अवकाश आय' (retirement income) मानिन्छ। यसलाई जापानमै कमाएको आम्दानीको रूपमा हेरिने हुनाले, तपाईं जापानमा नबसे पनि कर लाग्छ।

त्यसैले पेन्सन अफिसले तपाईंलाई पैसा पठाउँदा, कर बापत २०.४२% रकम काटेर तपाईंको सट्टामा कर कार्यालयमा तिरिदिन्छ। विदेशमा बसेको व्यक्तिसँग कर माग्नु झन्झटिलो हुने भएकोले, उनीहरूले स्रोतमा नै कर कट्टी गरेर आफ्नो भाग सुरक्षित गर्छन्। कुरा यत्ति हो।

'कर प्रतिनिधि' मार्फत पुरै पैसा कसरी फिर्ता लिने?

अब मुख्य कुरामा आऔं। यो २०% फिर्ता लिनको लागि जापानमा तपाईंको एकजना प्रतिनिधि चाहिन्छ। त्यही प्रतिनिधिलाई 'Nōzei Kanrinin' (कर प्रतिनिधि) भनिन्छ।

गर्नुपर्ने काम एउटै मात्र हो। जापान छोड्नु 'अघि', तपाईं बसेको ठाउँको कर कार्यालयमा गएर 'Shotokuzei/Shōhizei no Nōzei Kanrinin no Todokedesho' (所得税・消費税の納税管理人の届出書) भन्ने फारम भर्नुपर्छ। कुनै विश्वासिलो साथी वा सहकर्मीलाई अनुरोध गरेर, उसको नाम र ठेगाना लेखेर यो फारम बुझाउनुहोस्।

आफ्नो देश फर्किसकेपछि, पेन्सन फिर्ताको लागि आवेदन दिनुहोस्। ८०% रकम खातामा आएपछि तपाईंलाई 'Dakkai Ichijikin Shikyū Kettei Tsūchisho' (脱退一時金支給決定通知書) भन्ने एउटा पत्र आउँछ। त्यसको फोटोकपी जापानमा भएको आफ्नो कर प्रतिनिधिलाई पठाउनुहोस्। त्यसपछि, तपाईंको प्रतिनिधिले तपाईंको सट्टामा 'Kakutei Shinkoku' (कर विवरण) भरेर काटिएको २०% कर फिर्ताको लागि अनुरोध गरिदिन्छ।

फिर्ता आएको पैसा तपाईंको प्रतिनिधिको जापानी बैंक खातामा जम्मा हुन्छ, र त्यहाँबाट उसले तपाईंलाई पठाइदिन्छ। प्रक्रिया अलिकति लामो लाग्न सक्छ, तर यसबाट तपाईंको हजारौं, कसैको त लाखौं येन फिर्ता आउन सक्छ। देश छोड्ने हतारमा यो कुरा बिर्सन सकिन्छ, त्यसैले अहिले नै आफ्नो क्यालेन्डरमा नोट गरिराख्दा राम्रो होला। ☕