जापानमा स्ट्रेस? डाक्टर भन्छन् औषधिभन्दा राम्रो उपाय छ

जापानको यो दौडधूपमा स्ट्रेसले दिमाग खराब भएको छ? औषधि खानुभन्दा राम्रो उपाय छ रे।

के हो यो नयाँ काइदा?

मैले हालै एउटा जापानी अनलाइनमा एकजना मनोचिकित्सकको अन्तर्वार्ता पढेँ। डाक्टरको नाम कुगाया रियो, जो ३० वर्षभन्दा बढी समयदेखि अमेरिकामा काम गरिरहेका छन्। उनका अनुसार, आजकल मानिसहरू तनाव र डिप्रेसनको लागि औषधिमा कम भर पर्न थालेका छन्।

उनी भन्छन्, मानिसहरु प्राकृतिक उपचार विधि खोजिरहेका छन्। यसैले अमेरिका र बेलायत जस्ता देशहरूमा 'माइन्डफुलनेस' मा आधारित उपचारलाई प्राथमिकता दिन थालिएको छ। यो 'संज्ञानात्मक व्यवहार थेरापी' (Cognitive Behavioral Therapy) को नयाँ पुस्ताको तरिका हो रे।

'माइन्डफुलनेस' भनेको के हो त?

यो कुनै जादु होइन, तर विज्ञानमा आधारित छ। यसको मुख्य सिद्धान्त हो - 'मानिस विचार, भावना र व्यवहारले बनेको हुन्छ'। यदि तपाईंको सोच्ने तरिकामा केही 'खोट' वा नराम्रो बानी छ भने, त्यसले तनाव, अनिद्रा, र रिस जस्ता समस्या निम्त्याउँछ।

'माइन्डफुलनेस'ले तपाईंलाई आफ्नो दिमागमा आउने विचारहरूलाई साक्षी बसेर हेर्न सिकाउँछ। जस्तै, आकाशमा बादल आए-गए जस्तै, विचारहरूलाई पनि आउन र जान दिने। ध्यान (meditation) को माध्यमबाट आफ्नो सोच्ने बानीलाई नियाल्ने र त्यसलाई परिवर्तन गर्ने प्रयास गर्ने। 🤔

के यो साँच्चै औषधि जत्तिकै काम गर्छ?

यसको लागि अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको एउटा अध्ययन रोचक छ। उनीहरूले लामो समयदेखि डिप्रेसनको औषधि खाइरहेका बिरामीहरूलाई दुई समूहमा बाँडे। एउटा समूहलाई औषधि दिइरह्यो, अर्को समूहलाई औषधि बन्द गरेर हप्तामा २ घण्टा 'माइन्डफुलनेस' थेरापी गराइयो।

आठ हप्तापछि, दुवै समूहलाई करिब दुई वर्षसम्म निगरानी गरियो। अचम्मको कुरा के थियो भने, दुवै समूहमा रोग बल्झिने दर लगभग उस्तै थियो। यसको मतलब, औषधि बिनाको थेरापी पनि औषधि जत्तिकै प्रभावकारी देखियो।

दिनभरि काम गरेर कोठामा फर्किँदा दिमागमा अनेक कुरा खेल्छन् नि। सायद एकछिन शान्त भएर बस्नु नै सबैभन्दा ठूलो औषधि हो।