जापानमा 'म नै हुँ' भन्ने भ्रम: के तपाईं साँच्चै ट्यालेन्टेड हो?

पहिलेको कम्पनीमा 'एस्' (ace) थिएँ भन्ने सेन्पाइ अहिलेको टिममा आएर अलमलमा परेको देख्नुभएको छ?

'म त जहाँ नि खतरा हो' भन्ने भ्रम

जापानमा काम गर्दा यस्तो अक्सर देखिन्छ। कुनै मान्छे एउटा ठाउँमा एकदमै सफल हुन्छ, तर अर्को ठाउँमा जाने बित्तिकै उसको प्रदर्शन खस्किन्छ। उस्तै-उस्तै काम भए पनि यस्तो हुन्छ। अनि हामी सोच्छौं, "ए, यसको वास्तविक क्षमता त यत्ति नै रहेछ" वा "पहिले त भाग्यले पो चलेको रहेछ।"

तर एकजना जापानी लेखक भन्छन्, कुरा त्यति सोझो छैन। कोही मान्छे साँच्चै प्रतिभाशाली भएर सफल भएको नहुन सक्छ। ऊ केवल सही समयमा सही ठाउँमा परेको मात्र हुन सक्छ।

कुरा 'कार्ड' को हो, क्षमताको होइन

लेखकको सिद्धान्तलाई 'कार्ड सोच' भनिन्छ। हामी सबैसँग विभिन्न 'कार्ड' हरू हुन्छन्: जस्तै 'छिटो काम गर्ने', 'ग्राहकलाई मनाउन सक्ने', 'केइगो राम्रो बोल्ने', 'रमाइलो पाराले कुरा गर्ने' आदि। हाम्रो कनेक्सन, लुक्स, वा राम्रो आवाज पनि एक-एक वटा कार्ड हुन्।

तर यी कार्डहरू त्यतिबेला मात्र शक्तिशाली हुन्छन् जब त्यो ठाउँलाई तिनको आवश्यकता पर्छ। तपाईंको N1 को कार्ड एकदमै बलियो होला, तर किचनमा भाँडा माझ्ने काममा त्यसको केही अर्थ हुँदैन। त्यहाँ 'छिटो हात चलाउने' कार्डले जित्छ।

यसको मतलब, तपाईं सफल हुनु भनेको तपाईं 'प्रतिभाशाली' भएर होइन, तर तपाईंको कार्ड र वातावरणको ठ्याक्कै मेल खाएर तपाईं 'जिनियस अवस्था' (genius state) मा पुग्नुभएको मात्र हो।

वातावरणले मान्छे बनाउँछ

यही कारणले गर्दा, बोस वा टिम परिवर्तन हुने बित्तिकै मान्छेको मूल्याङ्कन आकाश-पाताल फरक पर्छ। छिटो निर्णय गर्ने मान्छे स्पिड चाहिने कम्पनीमा 'हिरो' हुन्छ, तर हरेक कुरामा होसियारी अपनाउनुपर्ने कम्पनीमा त्यही मान्छेलाई 'लापरवाह' भनिन्छ। मान्छे उही हो, तर उसँग मागिएको कार्ड फरक भयो।

यो कुरा हामी विदेशीहरूका लागि झनै सान्दर्भिक छ। एउटा बाइटोमा स्टार भएको मान्छे अर्कोमा गएर किन संघर्ष गर्छ? किनभने दुई ठाउँले खोज्ने 'कार्ड' फरक-फरक हुन सक्छन्।

त्यसोभए के गर्ने त?

जो मान्छे 'म महान छु' भन्ने भ्रममा बाँच्छ, ऊ वातावरण बदलिने बित्तिकै असफल हुन्छ। उसले आफ्नो सफलतालाई शतप्रतिशत आफ्नो खुबी ठान्छ।

तर जो साँच्चै बढ्दै जान्छ, उसले सोच्छ, "अहिले म संयोगले मात्र यो 'जिनियस अवस्था' मा छु। के मेरो यो खुबी अर्को कम्पनीमा पनि काम लाग्ला? समय बदलिएपछि यो कार्डको मूल्य के होला?" त्यसैले उनीहरू सधैं नयाँ-नयाँ कार्डहरू जम्मा गरिरहन्छन्।

यसमा एउटा आशाको कुरा पनि छ। यदि तपाईं अहिलेको काममा संघर्ष गर्दै हुनुहुन्छ भने, यसको मतलब तपाईं काम नलाग्ने हुनुभयो भन्ने होइन। सायद तपाईं यस्तो ठाउँमा हुनुहुन्छ, जहाँ तपाईंको बलियो कार्डको कदर नै छैन। ठाउँ बदल्ने बित्तिकै तपाईं पनि 'जिनियस' बन्न सक्नुहुन्छ। 🤔