जापानको 'स्वस्थ' खानाले दिमाग खराब गर्दैछ?

हेल्दी सोचेर खाइरहेको चिज र नट्सले दिमागलाई असर गर्छ रे, त्यो पनि महिनामा एकचोटि मात्र खानु रे।

त्यो महँगो चिज र नट्स

जापान आएर बल्ल बल्ल अलि महँगै भएपनि चिज र नट्स खाने बानी पर्दै थियो, अब एउटा डाक्टरले भन्छन् कि यसले त दिमागमा असर गर्छ। हेल्दी खाजा भनेर अफिसमा वा कोठामा भोक लाग्दा खाने यही त हो। तर समस्या अर्कै रहेछ।

कुरा के हो भने, थोरै खाए पनि चिज र नट्समा फ्याट ( चिल्लो) धेरै हुन्छ। शरीरले त्यो सबै फ्याट खर्च गर्न सक्दैन, अनि पेटको भित्री अंगमा बोसो (visceral fat) जम्मा हुन्छ। यसले शरीर सुन्निने (inflammation) बनाउँछ र कालान्तरमा अल्जाइमर जस्तो रोगको जोखिम बढाउँछ। अझ कलेजोमा बोसो जमे (fatty liver) पछि त इन्सुलिनले पनि राम्रोसँग काम गर्दैन रे। 😥

लेखमा त डाक्टरले भनेका छन्, 'चिज र नट्सलाई जीवनको रमाइलोको लागि महिनामा एक पटक जति चाख्ने कुराको रुपमा लिनुहोस्।' यहाँको भाउ हेर्दा त हामीले पहिलेदेखि नै त्यस्तै गरिरहेका छौं जस्तो लाग्छ।

याकिनिकुको धोका

अब कुरा गरौं जापानको शान, त्यो मुखैमा पग्लिने 'शिमोफुरी निकु' (霜降り肉) को। त्यो बोसो र मासु मिलेको सुन्दर मार्बल जस्तो देखिने मासु। साथीभाइ जमघट हुँदा वा केही विशेष अवसरमा याकिनिकु जाने भनेकै त्यही खान त हो नि।

तर, त्यो सुन्दरतामा पनि खतरा लुकेको रहेछ। कुरा उही हो - अत्यधिक चिल्लो। यसले पनि पेटमा बोसो बढाउने र शरीर सुन्निने समस्या निम्त्याउँछ। अचम्मको कुरा, युरोप-अमेरिकातिर चिल्लो नभएको रातो मासु खान्छन् रे। चिल्लो भएको मासुलाई 'लक्जरी' मान्ने त जापानमा मात्रै हो।

त्यति मात्र होइन, हामीले जुन मीठो 'याकिनिकु तारे' (焼肉のタレ) सँग डुबाएर खान्छौं, त्यसमा त चिनीको मात्रा हदैसम्म हुन्छ। एकातिर चिल्लो, अर्कोतिर चिनी - दिमागको लागि डबल अट्याक! 💥

कोन्बिनिको ब्रेकफास्ट पनि गयो

बिहान अफिस जान हतार हुँदा वा अल्छी लाग्दा कोन्बिनिको बेकन, ह्याम वा ससेज भएको स्यान्डविच वा पानीनी कति सजिलो हुन्छ है? अब त्यो पनि लिस्टमा पर्यो।

यी 'प्रोसेस्ड मिट' (processed meat) मा तीनवटा समस्या छन् रे: (१) नुन धेरै हुन्छ, जसले उच्च रक्तचाप गराउँछ। (२) चिल्लो धेरै हुन्छ, जसले उही सुन्निने समस्या निम्त्याउँछ। (३) यसलाई धेरै तापक्रममा पकाउँदा बन्ने केही तत्व (AGEs) ले दिमागको स्वास्थ्यलाई सीधा असर गर्छ।

अब खाने के त? भात र साग मात्रै? कहिलेकाहीँ त लाग्छ, जापानमा स्वस्थ रहनु भनेको स्वादसँग सम्झौता गर्नु हो।