मानिस किन सबैभन्दा कम सुत्ने प्राणी हो?

हाम्रो दिमाग यत्रो ठूलो भएपनि, हामी बाँदरभन्दा पनि कम सुत्छौं।

यो के अचम्म हो?

डाक्टरले सधैं ७-८ घण्टा सुत्नुपर्छ भन्छन्, र जापानमा काम गर्दा त्यति पाउनु पनि भाग्यकै कुरा हो। तर विज्ञानले भन्छ कि हाम्रो शरीर र मस्तिष्कको आकारको हिसाबले हामीलाई वास्तवमा दिनमा करिब ९.५ घण्टाको निद्रा चाहिन्छ।

तैपनि, हामी औसतमा ७ घण्टा मात्र सुत्छौं। अध्ययन गरिएका लगभग ३० प्रजातिका बाँदर र अन्य प्राइमेटहरुमध्ये, मानिसको निद्रा सबैभन्दा कम छ। साना मस्तिष्क भएका बाँदरहरु पनि हामीभन्दा धेरै सुत्छन्। यो त अन्याय भएन र? 😴

त्यसोभए, कारण के हो त?

एउटा प्रमुख सिद्धान्तले यसको दोष हाम्रो दिमागलाई होइन, बरु सुरक्षालाई दिन्छ। हाम्रा पुर्खाहरूले रुखमा होइन, समूहमा, आगोको वरिपरि र सुरक्षित गुफाहरूमा सुत्न थाले।

धेरैजसो बाँदरहरु रुखको हाँगामा, शिकारीको डरले आधा-निद्रामा रात बिताउँछन्। तर हाम्रा पुर्खाहरूले सुरक्षित ठाउँ पाएपछि, उनीहरुको निद्रा गहिरो र प्रभावकारी बन्यो। थोरै समयमा पनि शरीरलाई चाहिने पूरा आराम मिल्न थाल्यो। यो त आफ्नो सानो अपार्टमेन्टमा मस्त सुत्नु र अन्तिम ट्रेनमा झोक्किनु जस्तै भयो।

मात्रा होइन, गुणस्तर

यो सुरक्षाले गर्दा हाम्रो निद्रा छोटो तर एकदमै 'concentrated' भयो। हाम्रो निद्रामा REM (Rapid Eye Movement) चरण, जुन सपना देख्ने र भावनाहरू प्रशोधन गर्ने समय हो, त्यो अन्य प्राइमेटहरूको तुलनामा धेरै लामो हुन्छ।

भन्नुको मतलब, हामीले कम समयमा धेरै काम फत्ते गर्छौं। हाम्रो निद्रा आलस्य होइन, बरु एक विकासवादी 'life-hack' हो। हामीले लामो समय सुत्नुको सट्टा, 'स्मार्ट' तरिकाले सुन्न सिक्यौं।

त्यसैले अर्को पटक जब तपाईं ७ घण्टा मात्र सुतेर उठ्नुहुन्छ, आफूलाई अल्छी नसोच्नुहोस्। बरु, तपाईं एक अत्यन्त कुशल, विकासको चरम बिन्दुमा रहेको प्राणी हुनुहुन्छ भनेर सम्झनुहोस्। 🧠