३० पछि किन यस्तो थकित? कारण तपाईंको शरीर भित्रै छ

३० कटेपछि अचानक थकाई लाग्न थालेको छ? सायद तपाईंको गल्ती होइन, दोष माइटोकोन्ड्रियाको हो।

के हो यो माइटोकोन्ड्रिया?

माइटोकोन्ड्रिया भनेको हाम्रो शरीरको हरेक कोशिकामा हुने स-सानो 'पावर हाउस' वा 'ऊर्जा फ्याक्ट्री' हो। यसले हामीले खाएको खाना र सास फेरेको अक्सिजनलाई ऊर्जामा बदल्छ, जसले गर्दा हाम्रो शरीर चल्छ।

समस्या के हो भने, ३०-३५ वर्षको उमेरपछि यी फ्याक्ट्रीहरू पुराना र कमजोर हुन थाल्छन्। ठ्याक्कै त्यो पुरानो आईफोन जस्तो, जसको ब्याट्री एकछिन पनि टिक्दैन। मुटु र मांसपेशी जस्ता धेरै ऊर्जा चाहिने ठाउँमा यिनीहरूको संख्या धेरै हुन्छ, त्यसैले यिनीहरू कमजोर हुँदा हामीलाई सिधै असर पर्छ।

यसलाई बढाउँदा के फाईदा हुन्छ?

राम्रो कुरा के हो भने, हामीले आफ्नो जीवनशैली परिवर्तन गरेर यी 'पावर हाउस' हरूलाई फेरि बलियो बनाउन र संख्या बढाउन सक्छौं। माइटोकोन्ड्रिया स्वस्थ र सक्रिय भएमा यस्ता फाइदाहरू हुन्छन्:

थकान कम हुन्छ: बिहान उठेदेखि नै ताजा महसुस हुन्छ। अब सायद स्टेसनको सिँढी चढ्दा त्यति सास फुल्दैन कि! 😴

मेटाबोलिजम बढ्छ: शरीरले बोसोलाई ऊर्जाको रूपमा प्रयोग गर्न थाल्छ। कोन्बिनिको कराईगे खाँदा पनि अलि कम डर लाग्ला।

छाला र दिमाग तेज हुन्छ: कोशिका स्वस्थ भएपछि छालामा चमक आउँछ। दिमाग पनि सफा र तेज हुन्छ, जसले गर्दा काममा ध्यान लगाउन सजिलो हुन्छ।

त्यसोभए के गर्ने त?

डाक्टरहरूका अनुसार, माइटोकोन्ड्रिया बढाउने सबैभन्दा छिटो र प्रभावकारी तरिका HIIT (High-Intensity Interval Training) हो। यो भनेको छोटो समयको लागि एकदमै गाह्रो व्यायाम गर्ने र छोटो आराम गर्ने हो। जस्तै २० सेकेन्ड दौडिने, १० सेकेन्ड आराम गर्ने। हप्तामा २-३ पटक गरे पुग्छ।

तर जापानको सानो अपार्टमेन्टमा HIIT गर्नु अलि गाह्रै छ, हैन र? त्यसैले अर्को उपाय 'इन्टरभल वाकिङ' हो। ३ मिनेट छिटो-छिटो हिँड्ने, ३ मिनेट बिस्तारै हिँड्ने। यो त हामी हरेक दिन ट्रेन समात्न जाँदा-आउँदा गरिरहेकै हुन्छौं।

खानामा भिटामिन B युक्त खानेकुराहरू (सुँगुरको मासु, ब्राउन राइस, नात्तो, माछा) समावेश गर्नु राम्रो हो। साथै, १६ घण्टा केही नखाई बस्ने (16:8 fasting) पनि प्रभावकारी मानिन्छ। तर सुरुमा राति सुत्नुअघि कोन्बिनिको आइसक्रिम खान छोड्ने प्रयास गरे पनि ठूलो कुरा हो।

सबैभन्दा ठूलो भ्रम

धेरैले सोच्छन् कि भिटामिन र सप्लिमेन्ट धेरै खाएमा शरीर बलियो हुन्छ। तर विशेषज्ञहरू भन्छन्, यो उल्टो हुन सक्छ। व्यायाम गर्दा उत्पन्न हुने थोरै तनाव (oxidative stress) माइटोकोन्ड्रियालाई बलियो बनाउन आवश्यक हुन्छ। तर व्यायामको ठीक अघि वा पछि धेरै एन्टिअक्सिडेन्ट सप्लिमेन्ट (जस्तै भिटामिन C र E) खाएमा त्यो प्रक्रियामा बाधा पुग्छ।

त्यसैले, धेरै कडा व्यायाम र सप्लिमेन्टको पछि लाग्नुभन्दा शरीरलाई उचित आराम दिनु पनि महत्त्वपूर्ण छ।