येनको भाउ इतिहासकै कमजोर, घर पैसा पठाउनेलाई तनाव

घर पैसा पठाउनु छ? एकछिन पर्खिनुस्, येनको भाउ ४० वर्षकै सबभन्दा तल पुगेको छ।

के भइरहेको छ?

फेरि एकपटक, जापानी येन डलरको अगाडि घुँडा टेकेको छ। मंगलबार एक डलरको मूल्य लगभग १६२ येन पुग्यो। यस्तो अवस्था पछिल्लो पटक सन् १९८६ मा भएको थियो। सायद म त्यतिबेला जन्मिएकै थिइनँ होला।

यो देखेर जापानी सरकारको पनि तनाव बढेको छ। अर्थमन्त्रीले ‘अब हामी केही कडा कदम चाल्छौं’ भनेर चेतावनी दिएका छन्। तर यस्तो चेतावनी हामीले पहिले पनि सुनेकै हो।

केही महिना अघि पनि सरकारले अर्बौं डलर खर्च गरेर येनको भाउ बढाउने प्रयास गरेको थियो। केही दिन त भाउ बढ्यो, तर फेरि जहाँको त्यहीं। यो त दुखिरहेको दाँतमा झारफुक गरेजस्तै मात्र भयो।

यस्तो किन भइरहेको छ?

समस्याको जड अर्कै छ। कुरा एकदम सरल छ: जापानको बैंकमा पैसा राख्दा ब्याजदर जम्मा १% छ, जबकि अमेरिकामा ३.५% भन्दा बढी छ। अब तपाईं आफै भन्नुस्, ठूला लगानीकर्ताले आफ्नो पैसा कहाँ राख्न चाहन्छन्?

सबैजना येन बेचेर डलर किनिरहेका छन्, जसले गर्दा डलर महँगो र येन सस्तो भइरहेको छ। जबसम्म जापानले आफ्नो ब्याजदर बढाउँदैन, तबसम्म येनको यो हालत सुधार हुन गाह्रो छ।

त्यसैले सरकारले बजारमा जति पैसा खन्याए पनि, यो त खोलामा बालुवा फाले जस्तै हो। केही बेर छाल आउला, तर खोलाको धार परिवर्तन हुँदैन।

अब हाम्रो के हुन्छ?

हाम्रो लागि त यो टाउको दुखाइको विषय हो। दुःख गरेर कमाएको पैसा नेपाल पठाउँदा हातमा आधा मात्रै आएजस्तो महसुस हुन्छ।

हरेक महिना रेमिट्यान्सको रेट हेर्दै लामो सास फेर्नु बाहेक अरु के नै गर्न सकिन्छ र। यस्तो लाग्छ कि हामी जति धेरै काम गर्छौं, हाम्रो पैसाको मूल्य त्यति नै घट्दै जान्छ।

बरु अब डलरमै तलब माग्ने हो कि? 😅