जापानको कर कार्यालयले किन रक्सीलाई 'औषधि' भन्यो?

जापान सरकारको वेबसाइटमा हालैसम्म लेखिएको थियो: 'रक्सी सबैभन्दा राम्रो औषधि हो'।

के भयो?

हो, तपाईंले सही पढ्नुभयो। जापानको राष्ट्रिय कर एजेन्सी (NTA) को वेबसाइटमा 'Information on Alcohol' सेक्सनमा यो भनाइ थियो। उनीहरूले यो पुरानो उखान हो भनेर स्पष्ट पारेका थिए, तर त्यसको समर्थनमा तनाव कम गर्ने, रक्तसञ्चार बढाउने जस्ता फाइदा पनि सूचीबद्ध गरेका थिए।

तर वैज्ञानिक अध्ययनहरूले रक्सीको शून्य मात्रा मात्रै स्वास्थ्यको लागि राम्रो हो भन्दै आएको वर्षौं भइसकेको छ। अन्ततः गत अप्रिलमा, क्याबिनेट कार्यालयको खाद्य सुरक्षा आयोगले अनुरोध गरेपछि NTA ले यो जानकारी हटायो। दबाब नआएसम्म उनीहरू हटाउन त्यति इच्छुक थिएनन् जस्तो देखिन्छ। 😅

तर कर कार्यालयलाई किन यस्तो चासो?

देशको कर संकलन गर्ने निकायले रक्सीको स्वास्थ्य लाभको प्रचार गर्नु अलि अनौठो लाग्न सक्छ। यसको कारण १८६८ को मेइजी पुनर्स्थापनासम्म पुग्छ। देशको आधुनिकीकरण गर्न पैसा चाहियो, र त्यो पैसा रक्सी, विशेष गरी 'साके' (sake), मा भारी कर लगाएर उठाइयो।

२० औं शताब्दीको सुरुमा, जापानको कुल कर राजस्वको लगभग एक तिहाइ हिस्सा साकेबाट मात्रै आउँथ्यो। यो यति महत्त्वपूर्ण थियो कि सरकारले साकेको गुणस्तर सुधार्न र उत्पादनलाई स्थिर बनाउन सन् १९०४ मा 'राष्ट्रिय मदिरा अनुसन्धान संस्थान' (NRIB) नै स्थापना गर्‍यो।

यो अमेरिकाको कर कार्यालयले आधिकारिक रूपमा Oktoberfest कार्यक्रम आयोजना गर्नु जस्तै हो।

अहिलेको अवस्था

दोस्रो विश्वयुद्ध पछि, NTA ले यो जिम्मेवारी पायो। अहिले रक्सीबाट आउने कर कुल राजस्वको केवल १% मात्र भए पनि, यो परम्परा कायमै छ। किनकि... सधैँ यस्तै हुँदै आएको छ।

आजभोलि मानिसहरूले यो कुरालाई हाँसोमा उडाउँछन्। अनलाइन कमेन्टहरू हेर्दा थाहा हुन्छ, 'रक्सी नै औषधि हो' भन्ने धारणा अब कति पुरानो भइसक्यो। एक जनाले लेखेका छन्, 'यो भनाइ बनेको बेला सायद औषधिहरू साँच्चै खराब थिए होलान्।'

आखिर, 'रक्सी सबैभन्दा राम्रो औषधि हो' भन्ने भनाइ लगभग २,००० वर्ष पुरानो चिनियाँ पुस्तकमा भेटिन्छ। त्यो बेलाको विज्ञान र अहिलेको विज्ञानमा धेरै फरक छ, हैन त?