သင်တန်းသားလစာ - ဂျပန်ကျောင်းဆင်းထက် နည်းနေရတဲ့အကြောင်းရင်း
ဂျပန်က တခြားနိုင်ငံခြားသားတွေထက် သင်တန်းသားတွေက တစ်လကို ယန်း ၆၀၀၀၀ လောက် လစာနည်းနေပါတယ်။
ဒီကိန်းဂဏန်းတွေက ဘာပြောနေလဲ
ဂျပန်အစိုးရရဲ့ အသစ်စက်စက် စာရင်းတွေအရ၊ နည်းပညာသင်တန်းသား (技能実習生) တစ်ယောက်ရဲ့ ပျမ်းမျှလစာက တစ်လကို ယန်း ၁၈၂,၇၀၀ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို တခြားကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။ ဂျပန်မှာရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားသားအားလုံးရဲ့ ပျမ်းမျှလစာက ယန်း ၂၄၂,၇၀၀ ပါ။ ဆိုလိုတာက သင်တန်းသားတွေဟာ တခြားနိုင်ငံခြားသားတွေထက် တစ်လကို ယန်း ၆၀,၀၀၀ လောက် နည်းပြီး ရနေတာပါ။ တစ်နှစ်ဆိုရင် ယန်း ၇၂၀,၀၀၀ (သိန်း ၁၀၀ နီးပါး) ကွာသွားတယ်။
ဒီထက်ပိုဆိုးတာက ဂျပန်လူမျိုး အထက်တန်းအောင်ပြီး အသက် ၂၅ နဲ့ ၂၉ ကြားလူငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ ပျမ်းမျှလစာ ယန်း ၂၄၃,၀၀၀ ထက်တောင် နည်းနေပါသေးတယ်။ ကိုယ်တွေက ပညာလည်းသင်၊ အလုပ်လည်းလုပ်ရပေမယ့် လစာကတော့ အများကြီးကွာနေတုန်းပဲ။
ဘာလို့ ဒီလိုဖြစ်နေရတာလဲ
အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ "အနိမ့်ဆုံးအခကြေးငွေ" (最低賃金) နဲ့ အလုပ်ခန့်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ ဥပဒေช่องโหว่ကြောင့်ပါ။ ဥပဒေအရတော့ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ ဒါက ပြဿနာတွေ ගොඩක් ဖြစ်စေတယ်။
ပြဿနာက ဒီမှာစတယ်။ သင်တန်းသားတွေက SNS မှာ ကိုယ့်လစာနဲ့ တခြားဒေသက သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ လစာကို နှိုင်းယှဉ်ကြတယ်။ တိုကျိုက သူငယ်ချင်းက လစာပိုရပြီး ကိုယ်က နယ်မြို့မှာ အနိမ့်ဆုံးလစာနဲ့ ရပ်နေရတဲ့အခါ အလုပ်လုပ်ချင်စိတ် ပျောက်ဆုံးသွားတတ်တယ်။ ဒီကနေမှ ထွက်ပြေးမှုတွေ (失踪) ဖြစ်လာတာပါ။
နောက်တစ်ချက်က ၂၀၂၇ မှာစမယ့် စနစ်သစ် (育成就労制度) ကြောင့်ပါ။ ဒီစနစ်အရ သင်တန်းသားတွေဟာ သတ်မှတ်ကျွမ်းကျင်လုပ်သား (特定技能) ကို ပြောင်းဖို့ပိုလွယ်လာမယ်။ ကုမ္ပဏီက ကိုယ့်ကို သုံးနှစ်လုံးလုံး ကျွမ်းကျင်အောင်သင်ပေးပြီး 特定技能 ပြောင်းတဲ့အချိန်ကျမှ လစာကောင်းတဲ့ တခြားကုမ္ပဏီကို ပြောင်းသွားတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတယ်။ ကိုယ့်ဘက်ကကြည့်ရင်တော့ လစာနည်းတဲ့နေရာမှာ ဆက်နေစရာအကြောင်းမရှိဘူးလေ။
ဒါဆို ဘာတွေသိထားသင့်လဲ
"တူညီသောအလုပ်၊ တူညီသောလစာ" (同一労働同一賃金) ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းရှိပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ကိုယ်နဲ့အလုပ်တူတူလုပ်တဲ့ ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အခြေခံလစာက တူရပါမယ်။ မတူဘူးလို့ထင်ရင် ကုမ္ပဏီကို ဒါမှမဟုတ် သမဂ္ဂကို မေးမြန်းခွင့်ရှိတယ်။
အချိန်ပိုလုပ်ရင် အချိန်ပိုကြေး (割増賃金) ရရပါမယ်။ ညပိုင်း (ည ၁၀ နာရီကနေ မနက် ၅ နာရီ) အလုပ်ဆင်းရင်၊ တစ်လကို အချိန်ပို နာရီ ၆၀ ကျော်သွားရင် အပိုဆောင်းရာခိုင်နှုန်းတွေက ပိုတောင်များပါသေးတယ်။ ဒါတွေက ကိုယ့်ရဲ့အခွင့်အရေးတွေပါ။
ဥပဒေအရ ကုမ္ပဏီက သင်တန်းသားကို ဘောနပ်စ် (賞与) ပေးစရာမလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေက ဘောနပ်စ်ရပြီး ကိုယ်ကမရဘူးဆိုရင်တော့ အဲဒီကုမ္ပဏီက ကိုယ့်ကို ဘယ်လိုသဘောထားလဲဆိုတာ စဉ်းစားစရာဖြစ်လာပြီပေါ့။